TÜBİTAK Bilim Kurulu tarafından 2009 yılında 1 Bilim Ödülü, 1 TÜBİTAK Özel Ödülü ve 16 Teşvik Ödülü ile 1 TÜBİTAK-TWAS Teşvik Ödülü verilmesine karar verildi. Bu yıl Hizmet Ödülü verilmedi.

Türkiye'de yaptığı çalışmalarla bilime uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunmuş hayattaki bilim insanlarına verilmekte olan Bilim Ödülü 25 bin TL, altın plaket ve ödül beratından oluşuyor. Bilim Ödülü sahiplerine ayrıca ödül miktarı kadar araştırma desteği de veriliyor.

Bilim Ödülü eşdeğeri olan TÜBİTAK Özel Ödülü, çalışmalarıyla bilime uluslararası düzeyde katkıda bulunmuş, yurt dışında yerleşik, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu, hayattaki bilim insanlarına veriliyor. TÜBİTAK Özel Ödülü de 25 bin TL, altın plaket ve ödül beratından oluşuyor.

Teşvik Ödülü, Türkiye'de yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip olduğunu kanıtlayan, ödülün verildiği yılın ilk gününde 40 yaşını geçmemiş hayattaki bilim insanlarına veriliyor. Teşvik ödülü de 10 bin TL, gümüş plaket ve ödül beratı olarak belirlendi.

TÜBİTAK-TWAS Teşvik Ödülü, fizik, kimya, biyoloji ve matematik alanlarında dönüşümlü olarak veriliyor. Bu yıl biyoloji alanında verilen bu ödül 2 bin ABD doları, gümüş plaket ve ödül beratından oluşturuyor.

TÜBİTAK Bilim Kurulu'nun belirlediği ödül kazanan bilim insanları şöyle:

''-BİLİM ÖDÜLÜ(Temel Bilimler)

Prof. Dr. Engin Umut Akkaya (Bilkent Üniversitesi, Kimya Bölümü) Süpramoleküler kimya alanında moleküler algılayıcı ve bilgi işlemcilerin rasyonel tasarım, sentez ve uygulamaları konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

-TÜBİTAK ÖZEL ÖDÜLÜ (Temel Bilimler)

Dr. Taner Yıldırım (National Institute of Standards and Technology (NIST) Center for Neutron Research ve Department of Materials Science and Engineering, University of Pennsylvania) Deneysel ve Kuramsal Katıhal Fiziği ve NanoMalzeme Bilimi alanında alışılmışın dışında kalan üstüniletkenler, moleküler kristaller ve hidrojen depolama konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

-TEŞVİK ÖDÜLLERİ

Temel Bilimler:

Doç. Dr. Taylan Akdoğan (Boğaziçi Üniversitesi, Fizik Bölümü) Parçacık fiziği alanında nükleon yapısı ve nötrino konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Nihat Sadık Değer (Boğaziçi Üniversitesi, Matematik Bölümü) Süpersicim/M teorileri alanında zar çözümleri ve 3 boyutlu süperkütleçekim konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Tolga Etgü (Koç Üniversitesi, Matematik Bölümü) Düşük boyutlu manifoldların topolojisi alanında, özellikle simplektik 4-manifoldlar ve kontak 3-manifoldlar konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Mehmet Özgür Oktel (Bilkent Üniversitesi, Fizik Bölümü) Yoğun madde fiziği alanında ultrasoğuk sistemlerin optik örgü ve girdap örgüsü dinamiği ve bu sistemlerin ışıkla etkileşmesi konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Bayram Tekin (ODTÜ, Fizik Bölümü) Kütle-çekim kuramlarında korunan yükler ve kuantum alanlar teorilerinde faz geçişleri konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Mühendislik Bilimleri:

Yrd. Doç. Dr. Hilmi Volkan Demir (Bilkent Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü / Fizik Bölümü) Nanoteknoloji ve Nanobilim alanında Nanofotonik konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Prof. Dr. Günhan Dündar (Boğaziçi Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü) Mikroelektronik tasarım alanında analog tümdevre tasarım otomasyonu konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Fikri Karaesmen (Koç Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi)Endüstri Mühendisliği alanında Yöneylem Araştırması – Rassal Modeller konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Hakan Ürey (Koç Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü) Optik MEMS alanında MEMS lazer tarayıcılar ve mikro optik konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Emre Alper Yıldırım (Bilkent Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü) Yöneylem Araştırması alanında büyük ölçekli geometrik eniyileme problemleri için etkin çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Sağlık Bilimleri:

Doç. Dr. Kubilay Aydın (İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi)

Nöroradyoloji alanında metabolik ve toksik merkezi sinir sistemi hastalıklarının manyetik rezonans görüntülemesi, nöroplastisite, psikiyatrik hastalıkların görüntüleme bulguları konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Doğan Erdoğan (Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi)Kardiyovasküler alanında Ateroskeroz, hipertansiyon, koroner arter hastalığı risk faktörleri ve ekokardiyografi konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Ahmet Korkmaz (Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Fizyoloji Anabilim Dalı) Siklofosfamid kaynaklı hemorajik sistit alanında oluşum mekanizmaları konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Mehmet Özaydın (Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi)Kardiyoloji alanında atriyal fibrilasyon, inflamasyon, oksidatif stres ve statinler konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Sosyal Bilimler:

Doç. Dr. Hatice Pınar Bilgin (Bilkent Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü) Uluslararası İlişkiler alanında Yeni Güvenlik Çalışmaları konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları,

Doç. Dr. Şule Toktaş (Kadir Has Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü) Göç alanında transit göç, kaçak göç, göçün dokümantasyonu, uluslararası göç ve azınlık göçü konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları.

-TWAS TEŞVİK ÖDÜLÜ

Doç. Dr. Z. Özlem Keskin (Koç Üniversitesi, Kimya ve Biyoloji Mühendisliği Bölümü) Hesaplamalı biyoloji alanında protein-protein etkileşimleri ve protein dinamikleri konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları.'' 

veteknoloji_

Prof. Dr. Beyarslan, Denizli'nin Kale ilçesinde buldukları canlının dünyada bilinmeyen bir tür olduğunu bildirdi.Bulunan canlının arıya benzediğini fakat arıdan çok daha küçük olduğunu ifade eden Beyarslan, şunları söyledi:

''Özellikle gelişmiş kanatlara sahip bu canlılar uzun antenleri ve parlak renkleriyle dikkati çekiyor. Canlının en büyük özelliği ise yumurta koyma borularına sahip olmaları. Dünya için yeni bir tür olan bu canlı, yumurta koyma borusuyla zararlı böcek larvalarının içine yumurtalarını koyarak larvaların ölmesini sağlıyor. İğne şeklindeki boru yardımıyla yumurtalarını ağaç kabuğu altında yuva yapan zararlı böcek larvalarının içine şırınga ediyor ve larvaların ölmesini sağlıyor.''

Bir canlı türünü keşfetmek için öncelikle canlı türü hakkında detaylı çalışma yapmak gerektiğini ifade eden Beyarslan, canlının yeni bir tür olduğunu ispatlanması için bilim dünyasında tanıtılması gerektiğini belirtti.

Buldukları canlının bütün dünyada yeni bir tür olarak kabul edildiğini kaydeden Beyarslan, ''Bir canlının yeni olduğunu keşfetmek için öncelikle bu canlıyı bilim dünyasına tanıtmanız gerekiyor. Biz de bulduğumuz canlı türüyle ilgili çalışmalarımızı tamamladıktan sonra bir makale yazdık. Makalemiz Alman bilim dergisi Entomofauna'da yayınlandı ve bulduğumuz canlının dünyada yeni bir tür olduğu kabul edildi'' dedi.

YENİ CANLININ ADI ''VİPİO ALPİ''

Beyarslan, bitki ve ağaçlara zarar veren böceklerin çoğalmasını engelleyen bu canlıya ''Vipio Alpi'' adını koyduğunu bildirdi.

Bulunan canlı türünün isminde, oğlunun adının ''Alp'' olması nedeniyle ''Alpi'' kelimesinin geçtiğini ifade eden Beyarslan, yeni canlı türünün artık dünyada oğlunun ismiyle bilineceğini belirtti.

Türkiye'nin biyolojik çeşitlilik açısından çok zengin bir ülke olduğunu söyleyen Beyarslan, şunları kaydetti:
''Türkiye; Avrupa, Asya ve Afrika arasında bir köprü durumundadır. Kuzeyden, güneyden ve batıdan gelen böcekler Türkiye'de birleşir. Türkiye'de hayvanlar üzerindeki çalışmalar bitirilmediği için ülkemizin hayvansal biyolojik çeşitliliği tam olarak bilinmemektedir. Araştırmalarımızda, biyolojik çeşitliliğin ülkemizde çok fazla olduğunu gördük. Avrupa'dan gelen meslektaşlarımız da Türkiye'de biyolojik çeşitlilik hakkında çalışma yapmanın ayrıcalık olduğunu düşünüyor.''

veteknoloji_

1859 yılında meydana gelen fırtına sonucunda oluşan manyetik enerji nedeniyle telgraf sistemleri tamamen çökmüştü, fakat bilim adamları 2012'de olacağını varsaydıkları fırtınanın daha korkunç sonuçları olacağını öngörüyorlar.Manyetik enerjinin dünyayı vurmasının sadece 90 dakika sonrasında televizyon, radyo yayınlarının tamamen kesileceği, elektrik sisteminin ve internet bağlantılarının devre dışı kalacağı, cep telefonu şebekelerinin çökeceği ve suların kesileceği iddia ediliyor.

Güneş fırtınasının Kuzey Amerika ve Avrupa'yı vurması halinde ise hasar gören alt yapının yeniden yapımının en az 20 yılı alacağı belirtilirken, 2013 yılının sonuna kadar en az 100 bin kişinin de açlıktan hayatını kaybedeceği varsayılıyor.

VETEKNOLOJİ

Bilimadamları manevi bir güce inanmamızı sağlayan beyindeki 'ALLAH noktası'nı buldu. Araştırmaya göre dini inanışlarımız beynimizdeki üç noktadan kontrol ediliyor.

Hristiyan, Müslüman, Musevi ve Budist kırk kişiden oluşan araştırma grubu üzerinde yapılan çalışmada katılımcılardan dini konular üzerine kafa yormaları istendi. Yöneltilen sorular karşısında 40 deneğin de beyninde aynı bölgelerin çalıştığı saptandı.

MRI taraması yoluyla yapılan saptamalarda, katılımcıların günlük hayatta diğer insanlarla etkileşim halindeyken duygularını ve hislerini kontrol eden bölge ile dinsel inançları kontrol eden bölgenin aynı bölgeler olduğu ortaya çıktı.

Bu da din olgusunun beyinde özel bir inanç sistemi şeklinde algılanmadığını, diğer sosyal kavramlar ve duygularla birlikte hareket etiiğini gösteriyor. Diğer taraftan bilimadamları ve filozoflar dini inançların biyolojik kökenli mi yoksa sosyolojik kökenli mi olduğunu tartışmaya devam ediyor.

Bazı evrimci teorisyenler de dinsel gücün olan inançların geçmişte insanlara hayatta kalabilme ve zorluklarla mücadele etme konusunda oldukça etkili olduğunu savunuyor. Öte yandan bir kısım düşünür de olayın tamamen beyinde gerçekleştiğini savunuyor. Başka bir deyişle konuyu beynin kendi kendini belli bir inanç sistemine adapte etmesine bağlıyor.

Ulusal Bilim Akademisi Dergisi'nde yayınlanan son araştırmada deneklerin ilk önce tüm dünyada ortak inanış olan 'Tanrı bize yol gösteriyor!' ifadesi üzerinde düşünmeleri istendi. BU soruda tüm deneklerin beyinlerinin ön kısmının çalıştığı gözlendi. Bu bölüm insanların birbirleri ile olan iletişimini sağladığı bölüm olarak biliniyor.

İkinci soru Tanrı'nın duygusal algısına yönelikti. 'Tanrı öfke dolu!' ifadesi deneklere söylendiğinde beyinlerinin şakak kemiklerine yakın sol orta bölümünün çalıştığı gözlendi.

Son olarak da 'yeniden dünyaya gelme' gibi daha soyut kavramlar üzerinde duruldu. BU soruda da sağ bölgenin çalıştığı keşfedildi.

Sonuç olarak tüm çalışmalar beyinde dinsel inanışları üç bölgenin kontrol ettiğini ortaya koydu. Araştırmacılar din olgusunun karmaşık birtakım kavramlardan meydana geldiğini bu nedenle de beyinde birden fazla bölgenin aktif görev yaptığını vurguladı.

veteknoloji_

İnsan zihnini okuyabilen makineler için geri sayım başladı.

İngiliz bilim adamları, 5 yıla kadar insanların zihnini okuyan makinelerin hazır olacağını söylüyor.

Londra Üniversitesi'nde sürdürülen araştırmalarda, sanal bir çevrede hareket eden deneklerin beyin taramalarından tam olarak bulundukları yerin tespit edilmesi sağlandı.

Sonuçları Current Biology dergisinde yayımlanan araştırmada, hatıraların beynin yön bulma ve hatırlama işlevlerinden sorumlu hipokamp bölümüne işlendiği noktalar belirlendi.

Deneyde beyin taramaları yapılan 4 gönüllü, özel bir bilgisayar programı sayesinde sanal boyuta aktarılan bir odada dolaştırılırken, odada tam olarak bulundukları yer belirlenmeye çalışıldı.

veteknoloji

Örgü örmek, kitap okumak hatta bilgisayarda oyun oynamak bunamayı geciktiriyor, televizyon seyretmek ise hafıza kaybına neden oluyor.

ABD’de yapılan bir araştırma, örgü örmek, kitap okumak, hatta bilgisayar oyunu oynamanın bile bunama başlangıcını geciktirebileceğini ortaya koydu.

BBC’nin internet sitesindeki habere göre Minnesota’daki Mayo Clinic hastanesinden araştırmacılar, hobilerin bunama başlangıcını geciktirdiğini, ancak televizyon karşısında vakit geçirmenin hafıza kaybı gibi sorunlar yarattığını belirledi.

Araştırmada, 70 ila 89 yaşlarında, hatırlama sorunu yaşayan yaklaşık 200 kişi, bu sorunu yaşamayan bir grupla karşılaştırıldı. Araştırmacılar, katılımcılara son bir yıl içinde günlük faaliyetleri ve 50 ile 65 yaş arasında zihinsel olarak ne kadar aktif oldukları hakkında sorular sordu.

Orta yaşta okuyan, oyun oynayan veya dikiş dikmek, örgü örmek gibi el sanatı ile uğraşanlarda hafıza kaybı riskinin yüzde 40 oranında azaldığı belirlendi. İlerleyen yaşlarda ise aynı faaliyetlerin bu riski yüzde 30 ila yüzde 50 oranında azalttığı sonucuna varıldı.

Araştırmada ayrıca günde 7 saatten az televizyon seyredenlerin, ekran karşısında daha fazla oturanlardan yüzde 50 oranında daha az hafıza kaybına uğradığı sonucuna varıldı.

Alzheimer Derneği yetkilisi Sarah Day ise gelecek 10 yılda bir milyon insanın bunama yaşayacağını, dolayısıyla bunamayı önlemenin yollarını bulmanın çok önemli olduğuna dikkati çekti. Day, "Beyninize egzersiz yaptırmak için yap-boz yapmak, bulmaca çözmek, hatta yeni bir dil öğrenmek eğlenceli olabilir" diye konuştu.

veteknoloji_

Bilim adamları transparan başlı bir balığı filme çekti.50 yıldır merak edilen bir soru da aydınlandı; balıklar sıradışı gözlerini okyanusun derinliklerinde nasıl kullanır?

Deniz biyologları, Barreleye Fish  adını verdikleri balığın 1939 yılında keşfedilmesinden bu yana boru biçimindeki gözlerin ışığı toplamakta ne kadar başarılı olduğunu tespit etti.

Ayrıca gözleri belli bir yerde sabit durduğuna inanılan balığın yeni özellikleri ortaya çıktı. Diğer balıkların aksine gözleri bir insanınki gibi yüzünün önünde olan balık, yönünü belirlemede de onlara başvuruyor.

Teleskop biçimindeki gözleriyle hayret verici bir görünüme sahip olan bu balık türü, daha çok Atlantik, Pasifik ve Hint Okyanusu'nda bulunuyor.Balığın başının içi tamamen görülebilirken, gözleri ışığın etkisiyle yeşil olarak göze çarpıyor.

600 metre derinlikte çekilen bu görüntülerde balık neredeyse hareketsiz duruyor.

Âşık olunacak kişi 2-8 yaşında belirleniyor. Ben seni 2 yaşında sevmiştim. puhahah:)))

Dr. Sabri Derman, aşkın bir hastalık olmadığını belirterek, insanların aşık olacakları kişiler hakkında beyinlerinde taşıdıkları şablonların küçük yaşta oluştuğunu belirtti.

Aşkın bir hastalık olmadığını söyleyen Amerikan Hastanesi Uyku Bozuklukları Kliniği Şefi Dr. Sabri Derman, insanların aşık olacakları veya eş seçecekleri insan hakkında beyinlerinde taşıdıkları şablonların 2 ile 8 yaşlar arasında oluştuğunu belirtiyor.

Derman, kişinin bu yaşlarda beyninin derinliklerinde birçok farklı alanda depolanan sevgili veya eş resmine uygun bir kişiye rastlayınca, beyninde ‘romantik’ aşk denilen bir “kimyasal heyelan” ortaya çıktığını ifade ederek, hissedilen duyguları şöyle tarif ediyor:

İlk saniyelerde etkiliyor
“İlk etkileri saniyeler, dakikalar içinde (yıldırım aşkı), daha karmaşık etkileri günler, haftalar içinde beliriyor ve beynimizde zorlama bir ayırım yaparsak birçok farklı duygusal ve bedensel olayı harekete geçiriyor. Bunların en önemlileri, otonomik sistemimizi canlandıran dopamin ve noradrenalin salgılarının artması.

Testosteron hormonunun artmasıyla artan seks dürtüsünün aksine bunlar, bedensel ve duygusal bir ödüle ulaşma konusunda beynin ve vücudun hedefe kilitlenmesini ve ona ulaşmak için biyolojik anlamda ‘gaza basmasını’ sağlıyor. Kalp atışları hızlanıyor, ateş basmaları, terlemeler oluyor, iştah azalıyor, sevgili dışında herşey ve herkes giderek önem ve açıklık kazanıyor.

Konsantrasyon saplantıya varacak düzeylere çıkıyor, uyku kaçıyor, aşık olunan dünyanın en akıllı, güzel, sevimli, iyi huylu bulunmaz hazinesi haline getirilirken bütün olumsuz özellikler beyin tarafından filtreleniyor, çarpıtılıyor ve bastırılıyor. Bu süreç içinde aşık olunana ulaşamama, sadece ulaşma dürtülerini daha da artırmaya, yanmaya tutuşmaya sebep oluyor.”

Derman, cuma akşamından pazartesi sabahına kadar yaşanan aşkların ‘aşkı’ tarif etmediğini belirtiyor.

‘Aşk anormallik değil’
Aşkın bir hastalık ya da anormallik olmadığını ifade eden Derman, “Her insanda biraz farklı ortaya çıkan ve gelişen bir insanlık halidir. Son 8-10 senede evrimsel gerekliliğinden uzaklaşıp daha çok duygu zenginlikleriyle bezenmiş olsa da, aşk yaşanabilecek en karmaşık ve iz bırakan duygu durumlarından birisidir. Üstelik bu haliyle aşk, üreme fizyolojisinin ve neslin sürdürülme dürtülerinin çok üstünde farklı bir düzeye çıkmıştır önbeynimizin gelişmesi sayesinde.

Üstelik duygu ağırlığı üstün bu tutkular, sevenler arasındaki cinsiyet, yaş, sosyal statü, ırk, din gibi farklılıkların da üstesinden  gelebilecek bir güce ulaşmıştır” diye konuşuyor.

Mutlu partner kalbi koruyor
Kalp damar hastalıklarının nedenlerine yönelik Amerika’da 25 yıldır süren bir araştırmanın yeni sonuçları, mutluluğun bulaşıcı olduğunu belirlerken mutlu olanların kalp damar hastalıklarına daha az yakalandığını ortaya koydu.

“Framingham çalışması”na göre, birbirlerine 1 buçuk mil mesafede yaşayan ailelerin ve yakın arkadaşların mutlu olma şansı yüzde 25 artıyor. Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri, bu mutluluğun bulaşmasına bağlı olarak kalp damar hastalıkları ve kalp krizinin daha az sayıda saptanması. Mutlu bir kadın ya da erkekle yaşamak da, kalp damar sağlığının korunmasına katkıda bulunuyor.

Ancak mutluluğun aynı işyerindeki kişilerde bulaşıcı bir etkisi bulunmuyor. Mutlu yaşam, mutluluk hormonu olarak bilinen endorfinin salgılanmasına neden oluyor. Rahat ve sakin yaşam, kalp damarlarında ve vücuttaki  tüm damarlardaki hasarı önlemiş oluyor.

Mutlu aile ilişkisinin rolü
Araştırma sonuçlarını yorumlayan Türk Hipertansiyon ve Ateroskleroz Derneği Başkanı Prof. Dr. Serap Erdine, şunları söylüyor:
“Aşırı gergin yaşamın kalp hastalıklarına ve hipertansiyona yol açtığı zaten biliniyordu. Stres, vücutta sempatik sinir sistemi dediğimiz sistemi harekete geçirerek adrenalin ve kortizol gibi hormonların yükselmesine ve kalp damar hastalıkları riskinin artmasına neden oluyor. Mutluluğun da aynen stres gibi bulaşıcı olduğu bu çalışmayla kanıtlandı. Ne kadar gergin ve sıkıntılı insanlarla birlikte oturursanız size de geçer ve gergin olursunuz. Aynı şey mutluluk için de geçerli. Mutlu ve sıcak bir aile ilişkisi içinde yaşayanlarda stres faktörü azaldığı için kalp damar hastalıklarına yakalanma riski de daha az oluyor.”

veteknoloji_